TÜRKİYE’NİN NÜFUS TABLOSU ALARM VERİYOR: DOĞURGANLIK 1,42’YE GERİLEDİ

Nüfus Politikaları Kurulu, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde toplandı. Toplantıda Türkiye’nin nüfus yapısındaki değişim, doğurganlıktaki düşüş ve aile politikalarına yönelik yeni uygulamalar değerlendirildi. Yılmaz, 2025 yılı sonunda Türkiye nüfusunun 86 milyon 92 bine ulaştığını, ancak yıllık nüfus artış hızının binde 5 seviyesine kadar gerilediğini belirtti.

Türkiye’nin nüfus yapısındaki en dikkat çekici değişimin doğurganlık oranında yaşandığını belirten Yılmaz, toplam doğurganlık hızının 2025’te 1,42 çocuğa düştüğünü bildirdi. Nüfusun kendini yenilemesi için kabul edilen 2,1 seviyesinin altında kalan il sayısının da 76’ya ulaştığını söyledi.

Doğurganlık hızındaki gerilemenin ülke geneline yayıldığına dikkat çeken Yılmaz, 3 çocuk ve üzerindeki doğurganlık oranına sahip tek ilin Şanlıurfa olduğunu açıkladı. 2017 yılında doğurganlık hızı 1,50’nin altında olan yalnızca 4 il bulunurken, bu sayı 2025’te 59’a çıktı.

ÇOCUK NÜFUSUNUN PAYI DA GERİLEYECEK

Doğurganlıktaki düşüşün yalnızca doğum sayılarını değil, Türkiye’nin yaş yapısını da değiştirmesi bekleniyor. Yılmaz, mevcut eğilimin devam etmesi halinde bugün yüzde 24,8 olan çocuk nüfusunun toplam nüfus içindeki payının 2100 yılında yüzde 9,9’a kadar düşebileceğini belirtti.

Türkiye’de ortanca yaşın 34,9’a yükseldiğini aktaran Yılmaz, yaşlı nüfus oranının yüzde 10 ve üzerinde bulunduğu il sayısının da 62’ye ulaştığını ifade etti. Bu tablo, Türkiye’nin genç nüfus ağırlıklı yapısından giderek daha yaşlı bir nüfus yapısına doğru ilerlediğini ortaya koyuyor.

DEVLETİN NÜFUS POLİTİKASINDA YENİ DÖNEM

Yılmaz, doğurganlık oranındaki düşüşün yalnızca ekonomik desteklerle tersine çevrilemeyeceğini belirterek, konut, çalışma hayatı, çocuk bakımı, eğitim ve sağlık gibi alanların birlikte ele alınması gerektiğini söyledi. Bu kapsamda hükümetin doğum yardımlarından çalışma modellerine, çocuk bakım hizmetlerinden gençlere yönelik evlilik desteklerine kadar çeşitli uygulamaları hayata geçirdiğini aktaran Yılmaz, 2026-2035 döneminin “Aile ve Nüfus On Yılı” olarak ele alındığını belirtti.

Doğum yardımlarında da yeni düzenlemeler yapıldı. İlk çocuk için tek seferlik ödeme 5 bin liraya çıkarılırken, ikinci çocuk için çocuk 5 yaşına gelene kadar aylık 1.500 lira, üçüncü ve sonraki çocuklar için ise aylık 5 bin lira ödeme uygulanıyor.

Gençlerin evlilik sürecine yönelik Aile ve Gençlik Fonu kapsamında da 2026 itibarıyla faizsiz kredi desteği uygulanıyor. 18-25 yaş aralığındaki gençlere 250 bin lira, 26-29 yaş aralığındaki gençlere ise 200 bin liraya kadar kredi desteği sağlanıyor.

Yılmaz, nüfus politikalarının önümüzdeki dönemde yalnızca doğum oranlarını artırmaya yönelik değil, ailelerin çocuk sahibi olduktan sonra ekonomik ve sosyal yaşamlarını sürdürebilmelerini sağlayacak koşulların oluşturulmasına da odaklanacağını belirtti.

Türkiye’nin nüfus yapısındaki değişimin uzun vadeli sonuçlar doğuracağına dikkat çeken Yılmaz, aile ve nüfus politikalarının kamu kurumları, yerel yönetimler, akademi, sivil toplum ve iş dünyasının ortak çalışmasıyla yürütülmesi gerektiğini ifade etti.