TÜRKİYE’NİN YAPAY ZEKA MACERASI BAŞLIYOR: 1,6 MİLYAR DOLARLIK YATIRIM ÇAĞRISI

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye’nin yapay zeka ve yüksek teknoloji alanındaki yeni yatırım hamlelerini açıkladı. GİTEX AI Türkiye Açılış Töreni’nde konuşan Kacır, 1,6 milyar dolarlık HIT-Yapay Zeka Çağrısı ile büyük bulut ve yapay zeka altyapı yatırımlarının Türkiye’ye kazandırılmasının hedeflendiğini söyledi.

İstanbul Fuar Merkezi’nde 9-10 Eylül tarihlerinde düzenlenen GİTEX AI Türkiye kapsamında yapay zeka başta olmak üzere siber güvenlik, finansal teknolojiler ve dijital dönüşüm alanındaki gelişmeler ele alınıyor.

YAPAY ZEKA ALTYAPISINA 1,6 MİLYAR DOLARLIK ÇAĞRI

Etkinlikte Türkiye’nin yapay zeka yatırımlarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Bakan Kacır, HIT-30 programı kapsamında yeni destek mekanizmalarının devreye alındığını belirtti. Kacır, HIT-Veri Merkezi Çağrısı ile yüksek kapasiteli ve enerji verimli veri merkezlerinin Türkiye’de kurulmasının hızlandırılacağını, 1,6 milyar dolarlık HIT-Yapay Zeka Çağrısı ile de bulut ve yapay zeka altyapısına yönelik büyük ölçekli yatırımların ülkeye çekileceğini ifade etti.

Bu yatırımların yalnızca teknoloji sektörünü değil; sanayi, sağlık, finans ve kamu hizmetlerinde dijital dönüşümü de hızlandırması bekleniyor.

Türkiye ayrıca yapay zekanın yanında kuantum teknolojilerine yönelik çalışmalarını da sürdürüyor. Kacır, HIT-Kuantum Çağrısı ile bu alandaki yetkinliklerin şimdiden oluşturulmasının amaçlandığını söyledi.

 TÜRKİYE’NİN 8 TURCORN’U BULUNUYOR

Bakan Kacır, Türkiye’nin girişimcilik ekosistemindeki büyümeye de dikkat çekti. 2019 yılında ülkede unicorn seviyesine ulaşmış bir teknoloji girişimi bulunmadığını hatırlatan Kacır, bugün Türkiye merkezli 8 Turcorn’un küresel arenada yer aldığını belirtti. Hükümetin gelecek hedefleri arasında Türkiye’den 100 bin teknoloji girişiminin çıkması ve Turcorn’ların toplam değerlemesinin 100 milyar dolara ulaşması bulunuyor.

Türkiye’nin dünyanın en büyük 10 girişimcilik ekosisteminden biri haline getirilmesi ve İstanbul’un teknoloji yatırımları açısından dünyanın ilk 20 merkezi arasında yer alması da hedefler arasında gösterildi.

 Bu kapsamda Turcorn 100 Programı ile yüksek büyüme potansiyeline sahip girişimlere destek sağlanırken, Türkiye Tech Visa Programı aracılığıyla da yabancı teknoloji uzmanları ve yenilikçi girişimcilerin Türkiye’de şirket kurmasının ve faaliyetlerini büyütmesinin önünün açılması amaçlanıyor. Kacır, programın bugüne kadar 5 binden fazla uluslararası teknoloji uzmanını Türkiye’deki ekosisteme kazandırdığını söyledi.

GİRİŞİMCİLİK EKOSİSTEMİNE 2,8 MİLYAR DOLARLIK FON

Türkiye’nin teknoloji girişimlerine yönelik kamu desteklerinin de büyüdüğünü belirten Kacır, 2007 yılından bu yana fon ve fonların fonu mekanizmaları aracılığıyla girişimcilik ekosistemine 130 milyon dolarlık kamu kaynağı aktarıldığını açıkladı. Bu kaynakların oluşturduğu kaldıraç etkisiyle toplam 2,8 milyar dolarlık fon hacminin harekete geçirildiğini belirten Kacır, kısa süre önce girişim sermayesi fonlarına 300 milyon dolarlık yeni kaynak tahsis edildiğini de duyurdu. Bu desteğin ekosisteme 750 milyon doların üzerinde ilave kaynak sağlaması bekleniyor.

Kacır, yapay zekanın dünya genelindeki ekonomik etkisinin de hızla arttığını belirtti. Küresel yapay zeka harcamalarının bu yıl 2,7 trilyon dolara yaklaşmasının beklendiğini söyleyen Kacır, veri merkezlerinin de küresel yatırımlarda önemli bir paya ulaştığını ifade etti.

Ancak Bakan Kacır’a göre yapay zekanın yükselişi beraberinde yeni sorunları da getiriyor. Yapay zeka teknolojilerinin belirli sayıdaki şirket ve ekonomide yoğunlaşması, güvenlik, emniyet, hesap verebilirlik ve güven başlıklarını daha önemli hale getiriyor.Kacır ayrıca yaygın kullanılan bazı yapay zeka modellerinin farklı dillerin ve kültürlerin kendine özgü nüanslarını anlamakta yetersiz kalabildiğine dikkat çekti.

TÜRKİYE KENDİ HESAPLAMA GÜCÜNÜ ARTIRIYOR

Türkiye’nin yapay zeka alanındaki hedefleri yalnızca yazılım ve girişimcilikle sınırlı değil. Bakan Kacır, yapay zeka geliştirme kapasitesinin artırılması için hesaplama altyapısına da yatırım yapıldığını söyledi. Bu kapsamda 80 binden fazla işlemci çekirdeği, 504 grafik işlemcisi ve 26 petabayt veri depolama kapasitesine sahip TRUBA ulusal hesaplama kümesinin devreye alındığını belirten Kacır, Türkiye’nin Avrupa Yüksek Performanslı Hesaplama Ortaklık Girişimi’ne katılımının da Türk araştırmacılar ve teknoloji şirketleri için yeni imkanlar oluşturduğunu ifade etti.

Kacır, Türkiye’deki yapay zeka girişimlerinin Dijital Avrupa Programı kapsamında EuroHPC süper bilgisayarlarına erişebildiğini, araştırmacı ve şirketlerin dünyanın güçlü süper bilgisayarlarından MareNostrum 5’in işlem kapasitesinden de yararlanabildiğini söyledi.

YAPAY ZEKA EYLEM PLANI 2026-2030 DÖNEMİNİ KAPSIYOR

Türkiye’nin yapay zeka alanındaki yol haritası da 2026-2030 dönemini kapsayacak şekilde oluşturuldu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanan Türkiye’nin Yapay Zeka Eylem Planı, “Aware”, “Benefit”, “Construct” ve “Direct” başlıklarından oluşan dört temel sütun üzerine kuruldu.

Planda, Türkiye’nin yapay zeka ekosisteminin farklı alanlarını güçlendirmeye yönelik 16 öncelikli eylem belirlendi. Bakan Kacır’ın açıkladığı yatırımlar, girişimcilik destekleri, hesaplama altyapısı ve ulusal eylem planıyla birlikte Türkiye’nin yapay zeka alanında yalnızca teknoloji kullanan değil, kendi altyapısını ve girişimlerini geliştiren ülkeler arasında yer alma hedefi öne çıkıyor.