AR-GE'ye 5 yılda 200 milyar lira harcandı

Türkiye'deki firmaların 2019-2023 döneminde AR-GE için harcadığı tutar 200 milyar lirayı buldu.

Kayıt Tarihi: 16.09.2024 12:01 - Son Güncelleme: 05.05.2026 15:01 - Editör:

YAZI

Türkiye İstatistik Kurumu ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası işbirliğiyle yapılan "Sektör Bilançoları 2023" araştırmasından derlediği bilgiye göre, ülkede 2023 yılı itibarıyla 1 milyon 62 bin 328 firmada 12 milyon 448 bin 735 kişi çalışıyor.

Bu dönemde söz konusu firmaların faaliyet harcamalarındaki alt kalemlerden "araştırma ve geliştirme giderleri"nin düzenli arttığı görüldü.

Firmaların AR-GE giderleri 2019'da yaklaşık 15,9 milyar lira olarak kayıtlara geçti. Tüm dünyayı etkileyen Kovid-19 salgınının yaşandığı 2020'de bu tutar yıllık bazda yüzde 10,6 artışla 17,5 milyar lirayı aştı. Sonraki yıllarda yükselişi hızlanan AR-GE harcamaları 2021'de 27 milyar liraya, 2022'de 62,2 milyar liraya ve 2023'te 77 milyar liraya ulaştı.

Böylece 2019-2023 döneminde AR-GE giderleri 4,9 katına çıkarken, bu dönemdeki toplam harcama 200 milyar liraya yaklaştı.

En fazla harcama imalat sektörünün

Bu dönemde firmaların söz konusu kalemdeki harcamalarına bakıldığında, ilk sırayı 70,6 milyar lirayla imalat sektörü aldı.

Bunu 53,5 milyar lirayla bilgi ve iletişim, 33,2 milyar lirayla tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörlerindeki firmalar takip etti.

AR-GE giderleri en az olan sektörler ise yaklaşık 31,4 milyon lirayla diğer hizmet faaliyetleri, 89 milyon lirayla kültür, sanat, eğlence, dinlence ve spor, 229,5 milyon lirayla da su temini, kanalizasyon, atık yönetimi ve iyileştirme faaliyetleri şeklinde sıralandı.

Ekonomik faaliyetlere göre firmaların 2019-2023 dönemindeki AR-GE giderleri şöyle:

Sektörler (Bin lira) / Yıllar	2019	2020	2021	2022	2023	Toplam
Tarım, ormancılık ve balıkçılık	71.884	112.745	138.043	274.393	366.690	963.756
Madencilik ve taş ocakçılığı	4.264.281	3.781.643	5.585.050	17.714.040	1.886.172	33.231.186
İmalat	5.824.415	6.698.487	9.380.609	19.757.599	28.946.260	70.607.370
Elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı	70.248	45.573	66.570	182.267	259.793	624.451
Su temini; kanalizasyon, atık yönetimi ve iyileştirme faaliyetleri	4.828	4.753	7.806	56.852	155.242	229.481
İnşaat	111.315	134.449	201.182	353.402	654.599	1.454.948
Toptan ve perakende ticaret; motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı	1.055.758	1.182.645	3.166.228	6.234.319	11.469.397	23.108.348
Ulaştırma ve depolama	133.334	219.277	160.141	305.060	467.347	1.285.159
Konaklama ve yiyecek hizmeti faaliyetleri	22.469	21.895	56.706	377.760	151.230	630.060
Bilgi ve iletişim	3.229.776	4.242.417	6.789.851	13.506.681	25.756.330	53.525.055
Gayrimenkul faaliyetleri	56.978	15.054	8.712	82.540	272.465	435.749
Mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler	900.507	977.338	1.271.370	2.972.726	5.502.721	11.624.663
İdari ve destek hizmet faaliyetleri	39.184	69.476	115.047	218.315	640.216	1.082.239
Eğitim	40.678	12.501	14.799	71.503	331.340	470.821
İnsan sağlığı ve sosyal hizmet faaliyetleri	12.119	16.335	31.567	68.154	152.641	280.816
Kültür, sanat, eğlence, dinlence ve spor	22.291	3.489	7.842	41.844	13.603	89.069
Diğer hizmet faaliyetleri	3.832	1.119	1.971	2.848	21.621	31.391

Toplam	15.863.899	17.539.197	27.003.495	62.220.304	77.047.668	199.674.563